HuidaandoeningenDyshidrotisch eczeem (blaasjes-eczeem): blaasjes op handen en voeten

Dyshidrotisch eczeem (blaasjes-eczeem): blaasjes op handen en voeten in België

Handpalm en vingers met kleine blaasjes en vervelling, kenmerkend voor dyshidrotisch eczeem.

Dyshidrotisch eczeem geeft kleine, hevig jeukende blaasjes op de handpalmen, de zijkanten van de vingers en de voetzolen. Thuisarts noemt het ook blaasjes-eczeem of acrovesiculeus eczeem; internationaal heet het pompholyx. Als de blaasjes indrogen, gaat de huid vervellen en kan ze droog worden, kloven en pijn doen. Een opvlamming duurt meestal 2 tot 3 weken, maar komt bij veel mensen terug. Andere huidaandoeningen kunnen er sterk op lijken, zoals een schimmelinfectie. Laat de diagnose daarom door een arts stellen voordat je met een behandeling begint.

Wat is dyshidrotisch eczeem?

Dyshidrotisch eczeem is een vorm van eczeem met kleine blaasjes die diep in de huid liggen. Ze zitten vooral op de binnenkant van de handen en de zijkanten van de vingers, en op de onderkant van de voeten en de zijkanten van de tenen. De blaasjes zijn 1 tot 2 millimeter groot, gevuld met helder vocht, staan vaak symmetrisch en jeuken of branden flink. Na 2 tot 3 weken drogen ze in: de huid schilfert, wordt dikker en er kunnen pijnlijke kloofjes ontstaan. Bij de meeste mensen zit het alleen op de handen.

De naam 'dyshidrose' verwijst naar zweten, omdat artsen vroeger dachten dat het een ziekte van de zweetklieren was. Dat is achterhaald: de zweetklieren zelf zijn niet ziek. Wel kunnen veel zweten en een vochtige omgeving de klachten uitlokken, erger maken en de genezing vertragen.

Dyshidrotisch eczeem is niet besmettelijk. Het komt veel voor: volgens DermNet ging het bij ongeveer 1 op de 5 mensen die voor handeczeem plakproeven kregen om deze vorm. Het verloop wisselt. Sommige mensen hebben één opvlamming en daarna nooit meer; anderen krijgen jarenlang elke maand of elk jaar nieuwe blaasjes, bijvoorbeeld in het voorjaar en de zomer of in een stressvolle periode.

Oorzaken en risicofactoren

De precieze oorzaak is niet bekend. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol, en het opsporen en vermijden daarvan is een belangrijk deel van de behandeling:

  • Aanleg voor eczeem: dyshidrotisch eczeem komt vaker voor bij mensen die zelf of in de familie constitutioneel eczeem, hooikoorts of astma hebben. Het bewijs voor dat verband is wel wisselend.
  • Contactallergie voor metalen: vooral nikkel en kobalt, en chroom in cement. Je komt ermee in aanraking via sieraden, horlogebandjes, je telefoon, gereedschap en materialen op het werk. Ook kleine hoeveelheden in voeding spelen soms een rol.
  • Irriterende stoffen en nat werk: vaak handen wassen, zeep, schoonmaak- en afwasmiddelen, oplosmiddelen en lang dragen van waterdichte handschoenen. De NVDV noemt de 'natte beroepen' met een hoger risico: huishoudelijk werk, de kapsalon, zorg en verpleging, schoonmaak, horeca, bakkerij, slagerij en viswinkel, tuinbouw en bloemisterij.
  • Een schimmelinfectie op een andere plek: volgens Thuisarts kan een huidschimmel op je voeten of in je liezen blaasjes-eczeem op de handen uitlokken. Wordt de schimmel behandeld, dan kan het eczeem ook verdwijnen.
  • Zweten, warmte en vochtige lucht: veroorzaken het niet, maar maken het erger. Daarom hebben veel mensen in het voorjaar en de zomer meer last.
  • Stress: is geen oorzaak, maar lokt bij veel mensen een opvlamming uit.
  • Zonlicht: bij een kleine groep ontstaan opvlammingen in de maanden met veel uv-licht.
  • Roken en sommige middelen: roken, bepaalde pijnstillers, de anticonceptiepil en infusen met antistoffen (immunoglobulinen) zijn beschreven als triggers.

Volgens de AAD begint het meestal tussen je 20e en 40e. Bij kinderen komt het weinig voor.

Is het een allergie?

Bij een deel van de mensen wel. Een vertraagde contactallergie, meestal voor nikkel of kobalt, kan de blaasjes uitlokken of in stand houden. Dat wordt aangetoond met plakproeven: de arts plakt pleisters met testmaterialen op je rug en bekijkt na twee en drie dagen of er een reactie is. Bij veel mensen wordt geen allergie gevonden; dan zijn nat werk, irriterende stoffen, zweten, stress of een voetschimmel de belangrijkste triggers. Een nikkelarm dieet is lastig vol te houden, omdat nikkel in bijna alle voeding zit, en het bewijs dat het helpt is wisselend. Dat is iets om pas na plakproeven met je dermatoloog te bespreken, niet als eerste stap.

Symptomen: hoe ziet dyshidrotisch eczeem eruit?

  • Eerst jeuk, branden of prikken. De huid jeukt of tintelt vaak al voordat er iets te zien is.
  • Kleine, diepliggende blaasjes. Helder, 1 tot 2 millimeter, als sagokorrels in de huid, op de handpalmen, de zijkanten van de vingers, de voetzolen en de tenen. Ze kunnen samensmelten tot grotere blaren en vocht lekken. De jeuk is vaak 's avonds en 's nachts het ergst.
  • Vervellen, droogheid en kloven. Als de blaasjes indrogen, vervelt de huid. Daarna kan ze droog en verdikt worden, met pijnlijke kloven die kunnen bloeden en je hinderen bij je werk, sport of slaap.
  • Veranderingen na herhaalde opvlammingen. Een dikke, droge, constant jeukende huid met diepe kloven. Zitten de blaasjes vlak bij de nagel, dan kunnen er putjes, ribbels, verdikking of verkleuring van de nagels ontstaan.
  • Op een donkere huid. De blaasjes lijken donkerder dan de huid eromheen en het sagokorrel-uiterlijk valt meer op. Na een opvlamming kunnen een tijd donkere vlekken blijven.
  • Tekenen van infectie. Gele of groene pus, geelbruine korsten, zwelling, roodheid die zich uitbreidt, rode strepen op de arm of het been, pijn, warmte of koorts betekenen dat de blaasjes ontstoken zijn. Dat kan uitgroeien tot een bacteriële ontsteking van de diepere huid (cellulitis of wondroos).
Dyshidrotisch eczeem: kleine, diepliggende blaasjes op de handpalm en vingersDyshidrotisch eczeem op de voet: veel strakke blaren op de voetzool en de binnenrand van de voet

Dyshidrotisch eczeem: diepliggende blaasjes in de handpalm en op de vingers, en strakke blaren op de voetzool en langs de binnenrand van de voet.

De klachten komen vaak in cycli: ze worden heviger, nemen weer af, de huid herstelt, en na een tijd begint het opnieuw. Soms zit er een duidelijke aanleiding achter, zoals lang werken met handschoenen, een nieuw verzorgingsproduct, lang in dichte schoenen lopen of een stressvolle periode. Blaasjes op de voetzolen kunnen lopen en schoenen pijnlijk maken; blaasjes op de handen kunnen je tijdelijk ongeschikt maken voor je werk tot de opvlamming voorbij is.

Dyshidrotisch eczeem of iets anders?

Ook andere aandoeningen geven blaasjes, bultjes of vervelling op de handen en voeten, en de behandeling verschilt. Een dermatoloog denkt vooral aan deze:

AandoeningAanwijzingen dat het geen dyshidrotisch eczeem is
Voetschimmel en schimmel op de handVaak aan één kant of niet symmetrisch; schilfering tussen de tenen of langs de rand van de voetzool; blaasjes vooral aan de binnenkant van de voet. Afgeschraapte schilfers laten de schimmel zien.
ContacteczeemDe irritatieve vorm begint tussen de vingers en op de rug van de hand en laat de handpalm vaak vrij. De allergische vorm heeft een scherpe grens, bijvoorbeeld de rand van een handschoen, en verergert na bepaalde klusjes.
Psoriasis van handpalmen en voetzolenScherp begrensde rode, schilferende plekken in plaats van blaasjes, vaak met psoriasis op andere plekken.
Pustulosis palmoplantarisGele puskopjes die roestbruin verkleuren, in schilferende plekken op de handpalmen en voetzolen. De meeste mensen met deze aandoening roken of hebben gerookt.
SchurftHevige jeuk die 's nachts het ergst is, dunne gangetjes tussen de vingers, op de polsen en handpalmen, en uitslag ook op de polsen, taille, billen of dijen.
Keratolysis exfoliativaOppervlakkige, met lucht gevulde blaasjes die openspringen en in ringen vervellen op de handpalmen. Jeukt nauwelijks en reageert niet op een ontstekingsremmende zalf.
Bulleus pemfigoïdEen auto-immuunziekte met blaren bij oudere mensen, meestal boven de 50 en vaak boven de 80. Een dermatoloog sluit deze uit als de blaren ongewoon zijn voor eczeem.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Meestal herkent de arts dyshidrotisch eczeem aan het typische beeld, het verhaal en het verloop, nadat andere oorzaken zijn uitgesloten. De huisarts of dermatoloog vraagt hoe lang je al klachten hebt, of je ook elders eczeem hebt, of eczeem in de familie voorkomt en waarmee je thuis, op je werk en bij je hobby's in aanraking komt. Aanvullend onderzoek is er voor de uitzonderingen:

  • Schilfers onderzoeken op schimmel als de uitslag aan één kant zit of als de voeten meedoen. Een schimmel kan er precies hetzelfde uitzien en heeft een andere behandeling nodig dan eczeem. Dit gebeurt voordat je met een ontstekingsremmende zalf begint.
  • Plakproeven bij langdurig of ongewoon eczeem, of als een contactallergie wordt vermoed, bijvoorbeeld na reacties op sieraden of metalen op het werk. De NVDV adviseert plakproeven bij handeczeem dat langer dan drie maanden bestaat en niet op behandeling reageert. Bij een vermoeden van een allergie door je werk kan de dermatoloog je verwijzen naar een ziekenhuis met ervaring in arbeidsdermatologie.
  • Een kweek van een blaasje dat ontstoken lijkt.
  • Een biopt, een klein stukje huid, zelden, als een andere blaarziekte mogelijk is.

Vertel je arts ook over metalen implantaten, reacties op sieraden, roken, recente infusen of injecties, werk met snijolie of cement en middelen waarmee je kort geleden bent begonnen.

Hoe wordt dyshidrotisch eczeem behandeld?

De behandeling moet de opvlamming snel tot rust brengen, de jeuk verminderen, de huidbarrière herstellen en de volgende opvlamming voorkomen. Genezen kan het niet, maar je kunt het meestal goed onder controle krijgen. Hieronder staan de behandelingen per soort; welk middel, welke sterkte en hoe lang, bepaalt je arts. In Nederland begin je bij de huisarts. Volgens Thuisarts kijkt die eerst of je ergens een huidschimmel hebt, bijvoorbeeld op je voeten of in je liezen. Is die er, dan helpt een crème tegen schimmel vaak ook tegen het eczeem. Is er geen schimmel, dan behandel je het eczeem met een basiszalf, eventueel aangevuld met een ontstekingsremmende zalf.

Tijdens een opvlamming

  • Een ontstekingsremmende zalf of crème (hormoonzalf), telkens een paar weken, om ontsteking en pijn te verminderen. De huid van handpalmen en voetzolen is dik, dus de NVDV geeft de voorkeur aan sterke of zeer sterke middelen. Bij gebruik volgens afspraak is de kans op een dunnere huid klein. Smeer de vette basiszalf op een ander moment dan de ontstekingsremmende zalf, zodat die niet wordt verdund. Stop niet opeens, want dan kunnen de klachten terugkomen.
  • Weken en koele kompressen, twee tot vier keer per dag ongeveer 15 minuten, helpen nattende blaasjes indrogen. Lekken de blaasjes vocht, dan kan je arts een ontsmettend en indrogend badje adviseren.
  • Ontstekingsremmende crèmes zonder hormoon als je vaak of lang behandeling nodig hebt. Ze werken soms minder sterk, maar maken de huid niet dunner. In het begin kunnen ze wat prikken.
  • Een kuur antibiotica als er pus, korsten of zich uitbreidende roodheid ontstaan.
  • Jeuk 's nachts: een antihistamine die slaperig maakt, voor een paar nachten, kan helpen om te slapen. Vraag de apotheker welke geschikt is. Antihistaminen die niet slaperig maken, doen weinig tegen eczeemjeuk.
  • Prik de blaasjes niet door. Openkrabben of doorprikken geeft bacteriën een kans en maakt het eczeem erger. Houd je nagels kort.

Tussen de opvlammingen

  • Elke dag invetten: na elke keer handen wassen en zodra je huid droog voelt, met een parfumvrije basiscrème of -zalf zoals cetomacrogolcrème of lanettezalf. Een crème of zalf werkt beter dan een lotion, die te veel water bevat. Volgens de NVDV mag je een neutrale crème of zalf zo vaak smeren als je wilt.
  • Triggers weghalen: bescherming bij nat werk, contact met bekende allergenen en irriterende stoffen vermijden, en een voetschimmel laten behandelen.
  • Overmatig zweten aanpakken als de huid met blaasjes vaak nat is. Mogelijkheden zijn een sterk antitranspirant, een behandeling met zwakke stroom in een waterbad (iontoforese) of injecties die het zweten op de behandelde plek tijdelijk stilleggen.

Specialistische behandeling bij ernstige of vaak terugkerende klachten

  • Lichttherapie in het ziekenhuis, waarbij je je handen onder een lamp met uv-licht legt, meestal twee tot drie keer per week gedurende enkele weken. Het effect is vaak tijdelijk.
  • Een korte kuur met ontstekingsremmende tabletten bij een ernstige opvlamming. Langdurig of steeds opnieuw gebruik wordt afgeraden.
  • Tabletten speciaal voor ernstig, langdurig handeczeem, die alleen een dermatoloog geeft. Je mag ze nooit gebruiken als je zwanger bent of zwanger kunt worden zonder goede anticonceptie.
  • Tabletten die de afweer onderdrukken, met regelmatige bloedcontroles. Volgens Thuisarts werkt een daarvan al na 1 tot 2 weken; bij andere duurt het 3 tot 4 maanden voordat je effect merkt.
  • Een nieuwere behandeling met injecties heeft bij een klein aantal mensen met hardnekkig dyshidrotisch eczeem geholpen toen niets anders werkte.
  • Een nikkel- of kobaltarm dieet onder begeleiding, alleen als plakproeven een metaalallergie aantonen. Het bewijs daarvoor is wisselend.
  • Hulp bij stress, zoals ontspanningstechnieken, als stress een duidelijke trigger is.

Dagelijkse verzorging en preventie

Dyshidrotisch eczeem komt vaak terug, maar met goede dagelijkse verzorging worden de opvlammingen minder vaak en minder heftig:

  • Handschoenen bij nat werk: draag dunne katoenen handschoenen onder waterdichte handschoenen. De NVDV noemt vinylhandschoenen met een katoenen binnenkant prettig, en nitrilhandschoenen bij werken met chemische stoffen. Trek ze direct uit als je klaar bent, droog je handen en vet ze in. Katoenen handschoenen alleen beschermen niet tegen water.
  • Voorzichtig wassen: lauw water, een parfumvrije zeepvervanger, geen antibacteriële of deodorantzeep. Zeep zo veel mogelijk alleen de binnenkant van de handen in, spoel goed af, dep droog en vet direct in. Gebruik bij de afwas handschoenen of de vaatwasser.
  • Ringen af bij het handen wassen, bij het insmeren en 's nachts. Vocht en zeepresten onder een ring kunnen een opvlamming uitlokken.
  • Voeten: katoenen of zijden sokken in plaats van nylon, vochtafvoerende sokken bij het sporten, leren schoenen in plaats van plastic of rubber, en wissel je schoenen af zodat ze kunnen drogen.
  • Op het werk: als nat werk of contact met irriterende stoffen niet te vermijden is, overleg dan met je werkgever of de bedrijfsarts over de juiste handschoenen en over pauzes om je handen te drogen en in te vetten. Volgens de NVDV is het een aanwijzing voor eczeem door je werk als het in het weekend of op vakantie beter gaat.
  • Metalen: ben je gevoelig voor nikkel, houd sieraden en metalen voorwerpen dan van je huid. Met een nikkeltest kun je nagaan welke voorwerpen nikkel afgeven.
  • Warmte en zweet: blijf koel bij warm weer en verwissel vochtige sokken en handschoenen.
  • Koud en droog weer: draag op tijd warme handschoenen, want bij schraal weer kan het eczeem verergeren.
  • Vette crème en vuur: stoffen waarin veel vette zalf is getrokken, branden makkelijker. Blijf uit de buurt van open vuur en was kleding en beddengoed regelmatig.

Hoe lang duurt het?

Een opvlamming duurt 2 tot 3 weken, soms tot 4 weken. Daarna drogen de blaasjes in en herstelt de huid. Bij de meeste mensen is het een chronische aandoening die in golven verloopt, het meest actief tussen je 20e en je 40e, met minder opvlammingen op latere leeftijd. Bij veel mensen wordt het op den duur rustiger, zodat de behandeling kan worden afgebouwd. Jarenlang krabben kan een verdikte, grove huid achterlaten die moeilijker te behandelen is. Volgens de NVDV neemt handeczeem vaak sterk af of verdwijnt het, als je irriterende stoffen, overmatig handen wassen en allergenen consequent vermijdt. De kans dat het terugkomt, blijft wel bestaan.

Dyshidrotisch eczeem bij kinderen

Kinderen kunnen het ook krijgen, al is het zeldzaam. De behandeling wordt afgestemd op de leeftijd van het kind en hoort onder begeleiding van een arts te gebeuren. Overleg met de apotheker of arts voordat je een jong kind een antihistamine geeft.

Wanneer naar de huisarts?

Dezelfde dag (buiten kantooruren via de huisartsenpost): als de blaasjes heel pijnlijk worden, gele of groene pus lekken of bedekt zijn met geelbruine korsten, als de roodheid zich uitbreidt, de huid warm aanvoelt of je koorts krijgt. Ook bij een plotselinge uitbraak van pijnlijke blaasjes met koorts en griepachtige klachten, want dat kan een infectie van het eczeem met het koortslipvirus zijn. Bij een levensbedreigende situatie bel je 112.

Maak een afspraak als de blaasjes steeds terugkomen of niet weggaan, als jeuk, pijn of kloven je werk, slaap of het lopen hinderen, als je een allergie voor metalen of iets anders vermoedt, of als je zwanger bent, borstvoeding geeft of andere aandoeningen hebt en een veilig behandelplan nodig hebt. Thuisarts adviseert ook een afspraak als je na 6 weken smeren met zalven nog klachten hebt. Wordt het eczeem niet minder, dan kan de huisarts je doorsturen naar een dermatoloog.

Wat kun je nu doen?

Maak in goed licht foto's van de blaasjes voordat ze gaan vervellen. Schrijf op wat je handen in de dagen ervoor hebben gedaan, kijk of je voetschimmel hebt en begin vandaag met parfumvrij invetten en handschoenen bij nat werk. Wil je weten of het om dyshidrotisch eczeem gaat? Plan een online consult met een iDerma-dermatoloog: je stuurt close-ups van je handpalmen, de zijkanten van je vingers en je voetzolen, met een korte beschrijving van je klachten. Meestal krijg je binnen 24 uur (in het weekend binnen 48 uur) een beoordeling en een plan voor opvlammingen en preventie dat past bij jouw triggers. Als schilfers op schimmel moeten worden onderzocht of plakproeven nodig zijn, hoor je precies wat je via je huisarts kunt regelen. Meer over de online aanpak van eczeem lees je op onze pagina over online hulp bij dermatitis.

Foto: Inwe, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.

Foto: Ngô Trung, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.

Veelgestelde vragen

Is dyshidrotisch eczeem besmettelijk?
Nee. Het kan er besmettelijk uitzien, maar je krijgt het niet van een ander en je geeft het ook niet door via een hand of gedeelde spullen. Het is een ontsteking van de huid door een combinatie van aanleg en omgevingsfactoren, geen infectie.
Hoe zie ik het verschil tussen blaasjes-eczeem en een schimmel?
Een schimmelinfectie zit vaak aan één kant of niet symmetrisch, met schilfering tussen de tenen of langs de rand van de voetzool. Dyshidrotisch eczeem geeft meestal symmetrische groepjes kleine, diepe blaasjes op de handpalmen, de zijkanten van de vingers en de voetzolen, met veel jeuk. Op het oog is het verschil niet altijd betrouwbaar te zien. Bij twijfel laat de arts schilfers op schimmel onderzoeken, want een schimmel heeft een andere behandeling nodig dan eczeem.
Gaat dyshidrotisch eczeem ooit helemaal over?
Behandeling brengt het onder controle, maar geneest het niet. Sommige mensen hebben één opvlamming en daarna nooit meer; bij de meeste komt het af en toe terug, en bij veel mensen wordt het na een aantal jaren rustiger. Triggers opsporen en vermijden, elke dag invetten en een opvlamming snel behandelen geven de beste resultaten.
Mag ik de blaasjes doorprikken?
Nee. Doorprikken of openkrabben maakt de huid open voor bacteriën, en krabben maakt het eczeem erger. Nattende blaasjes kun je beter laten indrogen met koele kompressen of een badje dat je arts adviseert. Houd je nagels kort, zodat je minder schade doet als je toch krabt.
Komt dyshidrotisch eczeem door zweten?
Nee. Het oude idee dat het een ziekte van de zweetklieren is, klopt niet. Zweten, warmte en vochtige lucht maken het wel erger, en daarom hebben veel mensen meer last bij warm weer. Als je handen of voeten veel zweten, kan een behandeling tegen overmatig zweten het aantal opvlammingen verminderen.
Kan voetschimmel blaasjes op mijn handen geven?
Ja. Een schimmelinfectie op je voeten of in je liezen kan een reactie met blaasjes op je handen uitlokken. Thuisarts beschrijft dat het eczeem kan verdwijnen als de schimmel wordt behandeld. Laat je voeten daarom altijd nakijken als je blaasjes op je handen hebt.
Kan mijn werk de oorzaak zijn, en wat kan de bedrijfsarts doen?
Vaak handen wassen, nat werk en contact met schoonmaakmiddelen, cement, snijolie of metalen zijn bekende triggers. Wordt je eczeem beter in het weekend of op vakantie, dan is dat een aanwijzing dat je werk meespeelt. De bedrijfsarts kan met je werkgever kijken naar de juiste handschoenen, pauzes om in te vetten en ander werk als dat nodig is. Bij een vermoeden van een allergie door je werk kunnen plakproeven bij een dermatoloog uitkomst geven.
Heb ik een nikkelarm dieet nodig?
Alleen als plakproeven een allergie voor nikkel of kobalt aantonen, en zelfs dan is het bewijs wisselend. Nikkel zit in bijna alle voeding, dus zo'n dieet helpt maar een deel van de mensen. Bespreek het eerst met je dermatoloog voordat je eraan begint.
Nog twijfels?

Een dermatoloog stelt een plan op, speciaal voor jouw huid.

Niet zomaar een crème uit de winkel — de diagnose van een gecertificeerde specialist en een persoonlijk behandelplan, binnen 24 uur.

Consult starten
Persoonlijk behandelplan
24 u
Diagnose
Behandelplan
Voorschriften
iDerma
Gecertificeerd dermatoloog

Geschreven door

Anna Tunkeviča

Medische inhoud beoordeeld door

Agnė Panavienė(Dermatoloog)

Onze andere artikelen

Rode, schilferige en ontstoken huid van atopisch eczeem op de onderarm en pols

Constitutioneel eczeem (atopisch eczeem): symptomen, oorzaken en behandeling

Constitutioneel eczeem (atopisch eczeem) geeft jeuk, een droge huid en terugkerende opflakkeringen. Lees over de oorzaken, symptomen en verzorging.
Groepjes gordelroosblaasjes met roodheid over de nek en schouder

Gordelroos (herpes zoster): symptomen, oorzaken en behandeling

Gordelroos geeft een pijnlijke blaasjesuitslag aan een kant van het lichaam. Ontdek de symptomen, oorzaken, besmettelijkheid en behandelopties bij iDerma.
Een verheven, wratachtige seborroïsche keratose met een ruw oppervlak op de huid, op afstand beoordeeld.

Ouderdomswratten (seborroïsche keratose): herkennen, oorzaken en behandeling

Ouderdomswrat (seborroïsche keratose): een onschuldig bruin plekje. Zo herken je hem, zie je het verschil met huidkanker en kies je hoe je hem weghaalt.
Handrug met schilferende, roze verheven plekken die kenmerkend zijn voor lichen planus.

Lichen planus: paarse bultjes, witte lijntjes in de mond en nagelafwijkingen

Lichen planus geeft jeukende, paarsrode platte bultjes en witte lijntjes in de mond. Niet besmettelijk en op de huid meestal binnen 2 jaar over.